SÜLÜMENLİ KASABASI TARİHÇESİ

Sülümenli, Afyonkarahisar ilinin bir kasabasıdır. Sülümenli Kasabasi, Afyonkarahisar il merkezine 20 km. uzaklikta yer alan, sinirlari icerisinde Turkiye´nin en büyük şeker fabrikasinin yer aldigi, verimli ovasinda seydiler baraji ve su kanallari sayesinde her zaman sulu tarim yapilabildigi ve yaklasik 5514 kişinin yasadigi bir beldedir. 
Konumu 
Kasaba, Afyonkarahisar-Konya karayolunun 16. kilometresinden 4 km iceridedir ve Afyonkarahisar’ın doğusunda ovalık düz arazi üzerinde kurulmuş bir kasaba olan Sülümenli´nin kuzeyinde Gebeceler kasabası, kuzeybatısında Çavdarlı köyü, batısında Çukurköy mahallesi, güneybatısında Salar kasabası ve Karaaslan köyü, güneyinde Işıklar kasabası ve doğusunda Çobanlar ilçesi bulunur. Yüzölçümü 208 km²´dir. Belde nüfusu 2007 itibari ile göre 5.514´tür.

TARİHİ

 Rivayete göre Danişmentlileri oluşturan Avşar boylarından Sülümenli (Süleymanlı) koluna mensup bir grup tarafindan kurulmustur. Kasabanin kurucusunun isminin Süleyman bey oldugu rivayet edilir. Çobanlar ve Işıklar beldelerini de aynı oymak kurmuştur, hatta kurucuların kardeşler oldukları rivayet edilir. Bilindiği gibi Danişmendlilerin dağılmasıyla onlara bağlı bir çok oymak ve boy başta batı anadolu olmak üzere bir çok yere dağılmışlardır. Balıkesirdeki Karesioğulları beğliğini de danişmendli boyları kurmuştur. Danişmend Gazi´nin asıl adı Gümüştekin Ahmed Gazi dir ve Kutalmışoğlu Süleyman Şah´ın dayısıdır. 

Baska bir rivayete göre de, Dulkadiroğulları beyliğine mensup Oğuzların Avşar boyunun Civanşirli kolundan Selmanlı, Sülmenli, Süleymanlı veya Sülümenli aşireti tarafından kurulmuştur. 

Ebul Gazi Bahadır Han’a göre; Azerbaycan´ın Karabağ bölgesi, Oğuz Han’ın üçüncü oğlu Yıldız Han‘ın büyük oğlu olan Afşar (Avşar)‘ın çocuklarından Cevanşir Türk kabilesinin Sarıçalı sülalesine ait, atadan kalma bir mülktü, Bu Türk sülalesinin Karabağ’daki köklerinin İslamlıktan öncelere kadar gittiği de bilinmektedir. Arran (Karabağ) hakimi ve Gürcistan hükümdarları olan Cevanşirler, Hülagu Han’ın Anadolu’ya getirdiği ve Azerbaycan’a yerleştirdiği, Timur’un ise Anadolu’dan Karabağ’a naklettiği Afşarlar ile birleşerek Otuz İki Cevanşir (32 boydan müteşekkil) adını almışlardır. Bu birlik içinde başka boydan Türklerde bulunuyordu. Bunlardan 8 boy Kıpçaklara mensuptu. Bu Afşarlar, daha sonra Akkoyunlular döneminde, Güney Azerbaycan’ın merkezi ve batı bölgelerine toplu halde yerleşmişlerdi. Van, Tebriz, Urumiye, Ağrı, Kars, Ahıska, Gümrü, Revan (şimdi Erivan deniliyor), Nahcevan (adı bile Cevanşirlerden geliyor) ve Karabağ gibi geniş bir bölgede yaşıyorlardı. Bu bölgedeki , rivayete göre Van ve civarındaki bölgeden,bir grup civanşirli obası, Osmanlı-Rus-İran devletleri arasındaki uzun süren savaş ve sıkıntılardan dolayı Anadolu içlerine göç ettiler, Süleymanlı aşiretine mensup iki kardeş ve sülalesi ve mensupları Karahisar-ı Sahip bölgesine gelerek Sülümenli,Çobanlar ve Işıklar beldelerini kurmuşlardır. 

Kurulduktan sonra değişik bazı boylardan ve civar yerleşim yerlerinden gelen göçlerle büyümüştür. 93 harbinde (1877-1878) Kafkaslardan ve Balkanlardan Anadoluya göç yapıldığı sırada Sülümenli de nasibini almış ve Ahıska Türklerinden bir aile de belde ye yerleşmiştir. Bu ailenin reisi olan Ahıskalı Molla Mehmed efendi ismi ile maruf zat, o zamanlar Medrese-i Kuzat denilen İstanbul Hukuk Fakültesini bitirip KADI olmuş ve çeşitli beldelerde kadılık ve müftülük yapmıştır. Ailesi beldede Ayanlar Sülalesi olarak bilinmektedir. 

Beldeye değişik vesilelerle Çerkez, Karaçay ve Beyaz Rus asıllı gelinler de gelmiş olup beldenin kültür yapısını zenginleştirmişlerdir. 

Bir ara kasabanın isminin Beşkuyu olarak değiştirildiği fakat kabul görmeyip yeniden Sülümenli´ye çevrildiği bilinmektedir. 

Kasaba da eski ismiyle İnbeşik olarak adlandırılan Altındağ mahallesinde yer alan höyükler dikkat çekici olup buralardan ve kasaba merkezinde yer alan bazı höyüklerden Afyonkarahisar kalesine dek giden yeraltı kanalları ve mağaralarının olduğu rivayet edilir. 

SOSYAL YAPI

Kasabada 3 tane ilköğretim okulu, 6 tane cami, 2 tane Kuran kursu, 1 tane saglik ocagi bulunmaktadir. 

Sülümenli kasabasinda eğitim düzeyi gittikçe yükselmektedir, kasabanın yetiştirdiği çok sayıda yüksek düzeyde memur ve işadamı bulunmaktadır. 

Afyonkarahisarda yaklasik 2000 Sülümenlili yaşamaktadır. Başta İstanbul ve Ankara olmak üzere diğer büyükşehirlerde ve Belçika ile Almanya başta olmak üzere yurtdışındaki diğer ülkelerde de çok sayıda Sülümenlili yaşamaktadır. 

Kasabanın gençlerinden oluşan Afyonkarahisar amatör liginde mücadele eden Sülümenli Belediye Spor Kulübü´nün futbol takımı bulunmaktadır. 

İDARİ YAPI

Kasaba 1967 yılında belediyelik olmuştur ve şu an Mustafa Tabak belediye başkanı olarak 2 dönemdir bu görevi yürütmektedir. 10 yıl içerisinde Afyonkarahisar yeni çevre yolunun tamamlanması ve Afyonkarahisar havaalanının sivil uçuşlara açılmasını müteakip Afyonkarahisar´ın büyükşehir statüsüne yükselmesi beklenmekte olup Sülümenli kasabası da diğer 6-7 belediye ile birlikte Afyonkarahisar Büyükşehir Belediyesi´nin merkez ilçelerinden birisi olacaktır. 

Sülümenli Kasabası Belediye Başkanları 
Yıllar Belediye Başkanı 
1967-1971 Ali Çetinkaya 
1971-1973 Mehmet Aybey 
1973-1973 Osman Ekşi 
1974-1977 Mehmet Aybey 
1977-1980 İsmet Dalkıran 
1981-1984 Mehmet Aybey 
1984-1989 Kazım Gökmen 
1989-1994 Rüştü Özdemir 
1994-1999 İsmail Çakal 
1999-2009 Mustafa Tabak 

Beldenin 6 mahallesi bulunmaktadır. 
Ulucami Mahallesi 
Zafer Mahallesi  
İstiklal Mahallesi 
Cunhuriyet Mahallesi 
Altındağ Mahallesi 
Şeker Mahallesi

EKONOMİ

Afyonkarahisar Şeker fabrikası ve Şeker Makina Fabrikası ile çok sayıda tuğla ve  fabrikası sınırları içerisinde yer almaktadır. 
Kasabanın etrafındaki sülümenli dağlarında ve ovasında altın minerallerinin bulunduğu bilinmektedir. 
Kasabanın yeraltı zenginliklerinden birisi de Sıcak Termal Sularıdır. Termal Kuşak içinde yer almasına rağmen suların çıkarılmasına yönelik henüz bir çalışma yapılmamış olup ileriki dönemlerde değerlendirilmesi beklenmektedir.

   
© Sülümenli Belediye Başkanlığı